Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı almak isteyen bir muhabir için ilk soru genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bunun cevabı, 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde ayrıntılı biçimde yer alıyor.
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, aranan nitelikleri , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın geri alındığı durumları resmî mevzuata dayanarak açıklıyoruz. Amacımız, okumayı tamamladığınızda başvurunuzu eksiksiz biçimde yapabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının uygun bulunan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Belgenin işlevi , sahibinin medya mensubu olduğunu resmî olarak ortaya koymaktır.
Bu kart, bir kişinin tek başına talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı mercek altına alınır .
"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?
Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, mevzuattaki bir kategori değildir; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine dayanarak ortaya KEYDAL çıkmış alışılmış bir kullanımdır . Yönetmelikte toplam beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" ifadesi geçtiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı kastedilir .
Basın Kartını Düzenleyen Mevzuat
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.
Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .
- Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
- Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
- Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
- İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre beş ayrı kart türü bulunur . Türlerin her birinin kimlere verildiği ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Hangi türe başvuracağınızı bilmek, sürecin ilk ve en önemli adımıdır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En yaygın kart türü budur; kart talep edenin genel şartların tamamını sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve talep hâlinde yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Kart süresi, kart taşıma kıdemine göre farklılaşır:
- Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
- Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
- On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı dikkate alınır . Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı aranmaz ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.
Basın Kartı Alma Şartları
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar aranır . Bu koşullardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru kabul görmez :
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
- Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
- Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
- Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce hizmet akdinizi mutlaka kontrol edin .
Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Mesela bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kartı alamaz .
Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri karşılaması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar farklılaşır .
Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması şarttır . Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre hesaplanır ; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber Ajansları
Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması şarttır. En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.
Radyo ve Televizyon Kuruluşları
Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart düzenlenmez .
İnternet Haber Sitelerinde Şartlar
Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :
- 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz
Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında klasik yazı işleri kadrosunun yanı sıra video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de sayılmıştır.
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :
- Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
- Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
- Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.
Şartları karşılamadığı tespit edilen talepler Komisyona gitmeden reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvurularını yapar . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .
Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci
Başvuruları karara bağlayan kurul, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
Komisyon değerlendirmede başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de dikkate alır . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu yüzden okuru az bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da sonucu olumsuz etkileyebilir .
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın ilk ve en önemli işlevi, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun yanında mevzuatta somut olarak tanımlanmış bazı kolaylıklar mevcuttur:
- Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden kaynaklanır . Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; son durumu ilgili kurumdan teyit etmeniz en sağlıklısıdır.
Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri
Yürürlükteki kurallara göre kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Süresi biten kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli türdeki kart ise ömür boyu geçerlidir ; yalnızca fiziki kartın değiştirilmesi gerekebilir.
Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kartın kaybolması hâlinde başvuruya kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir yılda azami iki kez mümkündür .
Maliyet tarafında yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız en doğrusudur .
Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?
Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, bu durum değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa geri verilir . Eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .
Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:
- Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
- Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi
Etik ihlal nedeniyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilemez. İhlalin ağırlığına göre Komisyon doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Bunun yanında dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart düzenlenmez .
Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar
Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de başvuru yapabilir . Her grup için kendine özgü koşullar uygulanır.
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla başvuru hakkına sahiptir. Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından imzalanması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının ibraz edilmesi gerekir . Komisyon bu başvurularda başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına özellikle odaklanır; yalnızca kadro unvanı tek başına yetmez .
İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar aynen uygulanır .
Meslek Örgütü Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.
Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları
İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini periyodik olarak inceler. Medya kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarılır .
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
Beyannameyi göndermeden önce bu kontrol listesini sırayla gözden geçirmeniz , gereksiz ret ve gecikmeleri ciddi biçimde engeller:
- 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
- Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
- Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
- İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.
Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep tekrar başvurmaya engel olmasa da süreci aylarca uzatabilir .
Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar
Ret kararlarının önemli bir kısmı , dikkatle giderilebilecek ihmallerden kaynaklanır . En sık karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları aşağıdadır:
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
- Kurumun şartları taşımaması → Başvurudan önce çalıştığınız yayının kontenjanını ve kurumsal şartlarını kontrol edin.
- Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
- Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
- Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.
Somut bir senaryo düşünelim: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir işte göreve başlıyor. Bir aylık sınır geçtiği için süreklilik şartı sağlanamıyor. Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler
5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve dijital yayıncıların gazetecileri de karta başvurma hakkı kazandı . Ancak her internet sitesi doğrudan bu hakka sahip değildir . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
- Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
- Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
- Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.
Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , yayın altyapınızla iç içedir. Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , siteyi yöneten ekip için günlük işin bir parçası olmalıdır .
Sıkça Sorulan Sorular
Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı arar ; yani lise mezunları da başvuru yapabilir . Yine de Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi dikkate alır ; nitelikli iş örnekleri diploma kadar önemlidir .
Basın kartı kaç ayda gelir?
Sabit bir süre yoktur. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .
Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?
Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu yol açık değildir .
Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, sadece bu yayınlara dayanarak karta hak kazanamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri başvuru yapabilir .
Basın kartı ücretli mi?
Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça duyurulur ; bu nedenle güncel bilgiyi Başkanlığın resmî kanallarından teyit etmelisiniz.
İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?
İptale yol açan sebep giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir . Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilmez . Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler gerçekleşmedikçe kart verilmez .
Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?
Alabilirler. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu aranır ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.
Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Beyannameyi doldurmadan önce sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygunluğunu , yayın organınızın niteliklerini ve altı aylık mesleki çalışma belgelerinizi gözden geçirmeniz , ret riskini büyük ölçüde azaltır .
Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Başvuru ve resmî işlemlerde mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page